Quản lý bản thân như một sản phẩm (Personal Development via Product Management)
Sản phẩm của công ty thì được chăm kỹ từng tính năng, còn “sản phẩm” quan trọng nhất là chính mình thì thả trôi. Cần phải action gì đó -> “Quản lý bản thân như một sản phẩm”. Retro Sprint 1
Mình đang làm một dự án mới. Sản phẩm này không phải fintech/erp, không phải app/web. Sản phẩm này = chính mình.
Nếu như đi làm, cuối mỗi sprint, cả team ngồi lại, nhìn xem hai tuần vừa rồi đã làm được cái gì. Cái gì ổn, cái gì chưa, sprint sau làm khác đi chỗ nào. Bình thường sẽ có meeting, sẽ có người present.
Lần này thì không. Không team, không slide. Chỉ có mình với một cuốn sổ. 16/7 (đã qua) là ngày cuối của Sprint 1 (2 tuần, tính từ ngày start sprint 3/7) và là thời hạn cần review sprint của chính mình.
Góc nhìn “Quản lý bản thân như một sản phẩm”
Mình làm PO. Cả ngày ngồi nghĩ xem sản phẩm cần gì, ưu tiên cái nào, đo lường ra sao. Làm riết thành phản xạ.
Rồi một hôm nhìn lại: sản phẩm của công ty thì được chăm kỹ từng tính năng, còn “sản phẩm” quan trọng nhất là chính mình thì thả trôi. Cày nặng một thời gian dài, ăn ngủ thất thường, mỡ lên đều, đầu lúc nào cũng trong trạng thái chạy deadline. Cần phải action gì đó.
Nếu một sản phẩm lớn được chia thành thành nhiều squad, mỗi squad lo một mảng của sản phẩm. Mình cũng chia con người mình thành các mảng: Thân, Trí, Tâm.. và một squad P nữa, cái này xin phép giữ riêng. Mỗi squad một đống “tính năng” cần build.
Backlog: chưa làm không có nghĩa là quên
Vấn đề muôn thuở: tính năng thì nhiều mà nguồn lực (có một mình) và thời gian có hạn. Trong product, cách xử lý là gom tất cả về một chỗ gọi là Product Backlog. Hiểu đơn giản: danh sách việc cần làm, xếp theo độ ưu tiên. Cái quan trọng nhất nằm trên cùng, làm trước. Mấy cái còn lại cứ nằm đó chờ. Không xoá, không quên, chỉ là chưa tới lượt.
Điểm hay của backlog nằm ở chữ “chưa tới lượt”. Nó cho phép mình từ chối rất nhiều thứ mà không thấy tội lỗi. Muốn học thêm cái này, đọc thêm cái kia, build thêm thói quen nọ.. ok, ghi hết vào. Nhưng sprint này chỉ làm đúng những gì đã kéo lên.
Rồi cắt việc ra theo từng sprint. Mỗi sprint là một chu kỳ 2 tuần, chỉ tập trung vài item. Xong thì ngồi review xem đạt chuẩn definition of done chưa, rồi mới qua vòng tiếp theo.
Sprint 1: Foundation (3/7 - 16/7)
Item được kéo lên đầu backlog: tính năng trong squad “Thân”. Lý do xếp nó trên cùng cũng rất product: đây là dependency của mọi thứ khác. Trí có sáng, Tâm có vững cỡ nào mà Thân sập thì cả roadmap sập theo.
Trong product, mỗi tính năng thường được mô tả bằng user story: một câu nói rõ ai cần gì và để làm gì. User Story của mình nghe hơi đau, likely:
AS a người nhiều mỡ sau thời gian cày nặng, I WANT một giải pháp đốt mỡ và build lại cơ, SO THAT cơ thể đủ khoẻ mà gánh các sprint tiếp theo.
→ Giải pháp đề xuất, cam kết mỗi ngày: đi bộ / chạy TỐI THIỂU 12km ở zone 2, cộng TỐI THIỂU 45 phút kháng lực. Mục tiêu là xử đám belly fat và cho cơ bớt nhão.
Đo bằng gì: leading và lagging
Làm thì phải đo. Dân product chia metric làm 2 loại.
Leading metric là chỉ số báo trước kết quả. Nó chưa phải kết quả, nhưng nhìn nó là đoán được kết quả sắp tới. Với sprint này: hôm nay có chạy đủ không, có tập đủ không. Và quan trọng: cái này mình control được. Không ai ra lệnh cho cơ thể giảm cân được, nhưng việc xỏ giày bước ra đường thì hoàn toàn nằm trong tay mình.
Lagging metric là chỉ số xác nhận kết quả, chỉ hiện ra sau khi mọi thứ đã xảy ra. Cân nặng, vòng bụng. Muốn ép cũng không được. Nó chỉ nhúc nhích khi leading metric xanh đủ lâu.
Mỗi ngày chỉ cần trả lời một câu: hôm nay đã hoàn thành chưa. Kết quả tính sau.
Kết quả
Thực tế thì..
Mấy ngày đầu siêu mệt. Kiểu không muốn nhích luôn. Người nó nặng, chân nó đau, và cái đầu liên tục nóng. Mấy ngày sau đỡ hơn, nhưng vẫn mệt. Không có ngày nào dễ, chỉ có ngày bớt khó hơn.
Mà cái khó nhất hoá ra không phải mệt. Cái khó nhất là những hôm đang đọc hay đang học một thứ gì đó khá cuốn, tới đúng giờ tập là phải bỏ tất cả xuống, đứng dậy, bước ra ngoài chạy / tập. Cảm giác bị ngắt flow khó chịu hơn cả đau chân. Nhưng luật là luật. Trời mưa / trời nắng cũng cần phải hoàn thành. No excuse, just do it.
16/7, chốt sổ (bằng chứng bên dưới)
Leading metric: 14/14, không miss ngày nào (~174km và rất nhiều giờ tập)
Lagging metric: cân nặng đứng im. Vòng bụng có vẻ cũng chưa giảm bao nhiêu
Nếu chỉ nhìn dashboard thì sprint này coi như fail. Ship đều tay mà số vẫn đứng im, chuyện này làm sản phẩm gặp hoài. Nhưng mình cảm nhận sau sprint 1, mình thở được trong một cái quần mà 2 tuần trước còn căng nứt. Người thanh thoát hơn. Đầu tỉnh hơn. Ngủ ngon hơn.
Với mấy tín hiệu này, thì nên kiên nhẫn chờ số trong những sprint tới nhé:
Bài học
Cả sprint mình kiêm hết. PO tự viết backlog, tự chọn ưu tiên. ‘Scrum Master’ tự nhắc tiến độ, tự gỡ blocker (mà blocker lớn nhất cũng chính là mình). ‘Dev’ tự chạy, theo nghĩa đen. ‘QA’ tự kiểm tra chính mình.. mà tự QA chính mình là dạng conflict of interest kinh điển, vì bên bị kiểm tra rất giỏi thương lượng.
Khó nhất là bắt đầu. Không phải bắt đầu dự án, mà là bắt đầu của từng ngày.
Leading metric cứu mình khỏi nản. Nếu chỉ nhìn cân nặng, chắc mình bỏ cuộc từ ngày thứ 5.
Kỷ luật quan trọng hơn động lực. Động lực có hôm có hôm không, còn lịch thì ngày nào cũng có.
Tự làm, tự review, tự reflect. Nghe cô đơn, nhưng cũng có cái hay: không đổ lỗi cho ai được.
Kết
À bên cạnh đó, nài này coi như một lần bình dân hoá mấy khái niệm quản lý sản phẩm vào đời sống, cho người ngoài ngành dễ hình dung. Vì bản chất nó chỉ là: biết mình muốn gì, chọn cái quan trọng làm trước, làm đều mỗi ngày, rồi nhìn lại xem có tốt lên không.
Sprint 2 đã xuất phát từ 17/7, và nếu tính tới bài viết này thì đã sắp kết thúc. Kéo item nào lên tiếp sprint 3 thì xin phép chưa kể, để dành cho bài khác. Backlog vẫn còn dài. Còn bạn, nếu coi chính mình là một sản phẩm, item nào đang nằm trên cùng backlog của bạn?
Peace out !!