[Product Lens #6] Tín chỉ niềm tin

Tín chỉ niềm tin là thứ bạn tích lũy được, và tiêu được. Như tài khoản ngân hàng vậy. Nạp vào từng ngày, rút ra lúc cần, và đôi khi overdraft mà không hay.

Lại tiếp tục với những bài học từ anh Director of Product.

Gần đây anh Director có nói một cụm từ mà mình nghe rất thích “Tín chỉ niềm tin.” (tiếng dân dã của trust)

Tín chỉ niềm tin là thứ bạn tích lũy được, và tiêu được. Như tài khoản ngân hàng vậy. Nạp vào từng ngày, rút ra lúc cần, và đôi khi overdraft mà không hay. Mình đang vừa build, vừa tiêu, vừa trầy trật recover, tuỳ từng người.

Với Dev và QA, mình nhận ra niềm tin đến từ một thứ khá đơn giản: sự rõ ràng trong quyết định của PO. Khi PO hiểu rõ mình muốn gì, giải thích được logic đằng sau, đứng dưới góc nhìn của user mà nói chuyện, lời mình có trọng lượng hơn. Team không cần hỏi lại nhiều (đó là mình tưởng tượng thôi). Họ build, họ test, mọi thứ chạy.

"Respect is earned, not given"

Nhưng có những lúc mình không được tỉnh táo. Ra quyết định thiếu rationale. Rồi thay đổi requirement vài lần. Lúc đó mình cảm giác rõ ràng cái “cấn cấn” trong không khí. Không ai nói thẳng, nhưng mình biết. Tín chỉ niềm tin đang bị trừ.

Yeah, mình cũng chỉ là người thường. Không ai có thể tự tin nói mình luôn 100% đúng trong mọi thời điểm. Nhưng nhận ra điều đó không làm mình feel better ngay. Nó chỉ nhắc mình phải nạp lại, từng ngày, bằng cách consistent hơn, rõ ràng hơn, có rationale hơn trong những lần sau.

---

Xây dựng tín chỉ niềm tin với manager cũng vô cùng quan trọng. Mình biết là mình không thích cái cảm giác bị micro-manage. Ghét cái cảm giác mỗi quyết định đều phải xin confirm, mỗi bước đi đều có người đứng sau nhìn. Nó không chỉ mệt, nó còn làm mình cảm giác mình không được tin tưởng.

Nhưng nếu đứng ở góc nhìn của sếp, micro-manage không phải lúc nào cũng xuất phát từ tính cách. Đôi khi nó xuất phát từ việc tín chỉ niềm tin chưa đủ. Sếp chưa có đủ data points để tin mình tự xử được. Nên họ hỏi. Nên họ check. Nên họ loop vào những chỗ đáng lẽ mình có thể tự quyết.

Khi mình build được niềm tin với sếp, bằng cách deliver consistent, communicate proactive, không để sếp bị surprise, khoảng không gian mình được tự quyết nó tự nhiên rộng ra. Không cần phải xin. Không cần phải negotiate. Nó rộng ra vì sếp tin mình đủ để buông tay.

---

Nhưng có một dạng trust khác mình chưa tìm ra công thức. Với một số người, mình build rất tự nhiên. Gặp là catch được nhau. Không cần giải thích nhiều. Với một số người khác, mình trầy trật không biết tại sao. Mình có trường hợp như vậy với vài người đồng nghiệp (xin giữ bí mật). Không phải mình không cố. Mình cố. Nhưng mình communicate thiếu, và người ta tự fill in the blank theo hướng không tốt cho mình. Damage xảy ra rồi mình mới nhận ra.

Bây giờ mình vẫn đang trầy trật với chuyện đó. Và mình chọn giữ nó lại, tiếp tục professional, tiếp tục làm tốt việc của mình. Không phải vì mình không quan tâm, mà vì đôi khi không có cách nào khác ngoài việc kiên nhẫn và để hành động nói thay lời.

Và nếu lật ngược lại, mình cũng là người cho hoặc không cho tín chỉ niềm tin. Có những đồng nghiệp mình tin tưởng thật sự. Mình delegate nhiều hơn, nghe recommendation của họ mà không cần hỏi lại. Làm việc cùng nhẹ hơn hẳn. Có những người mình chưa có, mình hay hỏi lại, verify nhiều hơn. Không phải vì muốn khó dễ, mà vì chưa đủ tín chỉ để mình buông tay.

Mỗi tuần một vài note để mình ghi nhớ cải thiện bản thân thêm. Peace. Ciao !